Translate

Jumatatu, 24 Juni 2019

POMBOO: Samaki mpole mwenye akili

Naam! Kwa taufiki yake Mola Karima aliyetupa uhai na uzima tumekutana tena katika mfululizo mwengine wa makala zetu hizi za kuwasoma na kujifunza viumbe mbalimbali wa Allah Aliyetukuka.

Mwenyezi Mungu Aliyetukuka, Muumba wa kila kitu ndiye peke anayestahiki kuabudiwa katika dunia hii. Yeye ameumba mbingu na ardhi, Jua na Mwezi na wanyama wa bara na baharini, naye ndiye anayewaruzuku. Katika viumbe wote ambao Mwenyezi Mungu amewaumba, zipo dalili na ishara ya kuwa Allah Aliyetukuka peke yake ndie anayestahiki kuabudiwa.

Katika dalili na alama za kumjua Mungu kupitia viumbe vyake, leo nataka ujifunze jambo kumuhusu samaki wa ajabu anayefahamika kwa Jina la pomboo.

Pomboo ni wanyama wa majini wanaofanana sana na nyangumi. Inatajwa kuwa, kuna pomboo takribani aina 40. Pomboo wana ukubwa tofauti, kuanzia urefu wa mita 1.2 – 9.5 na uzito wa kilogramu 40 mpaka tani 10. Viumbe hawa wanapatikana duniani kote, hasa kwenye bahari za kina kifupi.

Pomboo huchangamana sana wao kwa wao, na huweza hata kufikia kundi moja dogo. Makundi hayo yanaweza kuongezeka, hata kufikia pomboo 1,000. Pomboo hutumia milio mbalimbali katika mawasiliano yao, huku wakisaidiana sana hasa pale miongoni mwao wanapokuwemo wagonjwa. Pomboo huweza hata kuwasaidia wenzao kupumua kwa kuwasogeza kwenye usawa wa maji. Huko New Zealand, pomboo waliwahi kuonekana wakilinda jike na ndama wao.

Pomboo wameonekana pia wakiwalinda waogeleaji kwa kuwazunguka katika duara ili wasishambuliwe. Pia wameonekana wakiwakasirisha papa ili kuwafukuza.

Pomboo, mara nyingi, huwa Mara katika makundi. Mara kadhaa, pomboo, hasa dume, wame kuwa wakigombana na hivyo kusababisha kuwa na makovu mengi mwilini mwao. Aghalabu sababu ya kupigana ni kugombania nafasi ya kuwa na jike. Wale wanaoshindwa huenda zao mbali.

Pomboo ni samaki msafi. Hapendi usafi asilani. Ukirusha kitu majini, pomboo yeye hukirudisha nje kwa kukipiga na mkia wake, Midomo ya pomboo imechongoka na vijimeno vyake ni vidogo vidogo sana lakini hatari. Umaarufu wa samaki huyu pengine umechagizwa pia na mahusiano yake na binadamu.

Wataalamu wa elimu ya viumbe wa baharini wanasema, ni vigumu kufa maji kama pomboo yupo eneo hilo kwani samaki huyu anaweza kuja kukuokoa. Akiwepo samaki huyu jirani pia huwezi kudhuriwa na samaki wakali kama papa. Pomboo atakulinda kwa hali na mali.

Inapotokea umedumbukia majini na akakuona, haraka pomboo hukujia sana, kisha atakukumbatia na kwa spidi kubwa atakuwa anakupeleka nchi kavu. Atakapofika jirani atakurusha huko na msaada wake huishia hapo. Ukitua kwenye jiwe, mwamba, michongoma au kwenye mti hiyo ni shauri yako yeye kazi yake kashamaliza

UZAZI

Pomboo hujamiiana kwa vipindi vifupi lakini hufanya mara nyingi nyingi katika muda mfupi. Pomboo hubeba mimba kwa muda wa miezi 11-12, kutegemeana na aina husika. Pomboo huanza kujamiiana katika umri mdogo. Pia, umri hasa wa kukomaa kijinsia hutofautiana kutoka aina moja mpaka nyingine.

Pomboo huzaa mtoto mmoja au wawili, na huyu ni samaki mwenye kasi kubwa ya kusafiri majini. Pomboo hatagi bali anazaa. Pia, pomboo hunyonyesha. Samaki huyu anafanana na mwanadamu katika mambo mengi, ikiwemo kuzaa na kunyonyesha na vilevile kuishi kifamilia.


CHAKULA

Pamoja na kwamba samaki ndiyo chakula chake kikuu, pomboo pia hupendelea zaidi kula pweza na fisi maji. Pomboo hula kwa namna mbalimbali na pia ana mbinu mbalimbali za kushambulia samaki. Namna mojawapo ni ile ya kuwatenga samaki kadhaa kwa kuwazunguka, na kisha kuanza kuwashambulia taratibu. Namna nyingine ni pale pomboo wanapowafukuzia samaki kwenye maji yenye kina kifupi na kisha kuwakamata kwa urahisi.

MAMBO USIYOYAJUA KUHUSU POMBOO

  • Pomboo ni kiumbe mpole na mwenye akili sana. Inatajwa pia na baadhi ya wataalamu kuwa, baada ya binadamu, viumbe wanaofuata kwa akili ni pomboo pamoja na kunguru.
  • Licha ya upole wake, pomboo ana kasi kubwa sana majini.
  • Kwa kawaida, pomboo hulala upande mmoja tu wa ubongo, huku mwingine ukiendelea kufanya kazi ya kuratibu masuala mengine kama vile kupumua na kujihami na hatari za mazingira yao. Hata hivyo, usingizi wa hatua za mwanzo hutokea katika sehemu zote za ubongo.
  • Pomboo ni samaki anayelindwa na umoja wa mataifa hivyo chunga sana matamanio yako ya kutaka kumla.
  • Pomboo huwasaidia wavuvi katika shughuli zao za uvuaji wa samaki. Kwa mfano, ili wavuvi wapate samaki, pomboo hutumia mkia wake kuwapiga samaki wakubwa. Pomboo hufanya yote haya kwa mapenzi aliyonayo kwa mwanadamu.
  • Inaelezwa na wataalamu wa elimu wa viumbe wa baharini kuwa pomboo ana takriban meno yapatayo 100 mdomoni.
  • Pomboo wana namna yao ya kuwasiliana kwa lugha, tena kwa sauti.


Nifasi na eda ya talaka

                         Nifasi na eda ya talaka



Hukumu za nifasi ni zile zile kama hukumu za hedhi isipokuwa katika mambo yafuatayo:
Jambo la kwanza  Eda inaisha kwa kuzaa na sio kwa nifasi. Talaka ikipitika kabla ya kuzaa basi eda inaisha kwa kuzaa na si kwa nifasi. 


Na ikiwa talaka itapitika baada ya kuzaa, basi itabidi asubiri mpaka pale atapopata hedhi halafu aangalizie hapo.


Jambo la pili  Kipindi cha Ilaa´ kiko pamoja na hedhi na si nifasi. Ilaa´ maana yake ni mume kuapa kuwa hatofanya jimaa na mke wake kabisa au chini chini miezi mine. 


Akifunga kiapo hicho na mke akamtaka wafanye jimaa ambapo akakataa, ana miezi mine kuanzia ile siku alipofunga kiapo. Baada ya muda kutimia atalazimika kufanya naye jimaa. 


La sivyo mke ataomba talaka. Ikiwa ndani ya muda huu atapata nifasi, muda huu hauhesabiki kwa mume. 


Miezi minne hiyo itakuwa ni ya kipekee pasi na nifasi. Tofauti na hedhi ambayo miezi mine hiyo itahesabika kwa mume.



Jambo la tatu Kubaleghe kunajulikana kwa hedhi na si kwa nifasi. Kwa kuwa mwanamke hawezi kushika mimba mpaka amwage usingizini. 

Anabaleghe kwa kumwaga usingizini kabla ya kushika ujauzito.


Jambo la nne Damu ya hedhi ikikatika kisha ikarejea katika ada basi inahesabika bila ya shaka kuwa ni damu ya hedhi. Mfano wa hilo ada ya mwanamke ni kwa siku nane. Baada ya siku nne damu yake ikakatika kwa siku mbili na halafu siku ya saba na ya nane ikarudi tena. Damu hii iliyorudi ni hedhi pasina shaka yoyote na kutathibiti hukumu za hedhi.

Ama kuhusu nifasi, damu ikikatika kabla ya siku arubaini kisha ikarudi tena ndani ya siku arubaini, damu hii itazingatiwa ni yenye kutia shaka. Kwa hivyo itakuwa ni wajibu kwa mwanamke kuswali na kufunga faradhi kwa wakati wake na ni haramu kwake kufanya yale ambayo ni haramu kwa mwanamke mwenye hedhi mbali na mambo ya wajibu. 


Baada ya kutwaharika atalipa zile ´ibaadah alizofanya katika kipindi cha damu hii yenye kutia shaka kama jinsi ni wajibu kwa mwanamke mwenye hedhi kulipa yale yaliyompita. Haya ndio maoni yanayojulikana kwa wanachuoni wa Hanaabilah.

Hata hivyo kauli sahihi ni kuwa maadamu damu inatoka katika kipindi cha nifasi inahesabika kuwa ni nifasi. Vinginevyo ni damu ya hedhi. Damu ikiendelea kutoka pasina kukatika inahesabika kuwa ni damu ya ugonjwa. Haya yanashabihiana na yale Ibn Qudaamah aliyotaja katika “al-Mughniy”[al-Mughniy (1/349).] kutoka kwa Imaam Maalik ambaye amesema:

“Akipata damu siku mbili au tatu baada ya kuwa imekatika, inahesabika kuwa ni nifasi. Vinginevyo ni damu ya hedhi.”

Maoni haya ndio muqtadha wa chaguo la Shaykh-ul-Islaam Ibn Taymiyyah. Uhakika wa mambo ni kuwa hakuna damu yenye kutia mashaka. Mambo yote yako wazi wazi kwa kutegemea ujuzi na uelewa wa watu. Qur-aan na Sunnah imebainisha kila kitu. 


Allaah (Subhaanah) hakumuwajibishia yeyote kufunga mara mbili au kufanya Twawaaf mara mbili ikiwa matendo hayo hayakufanywa kimakosa na hapo yakahitajia kurudiliwa. Pindi mja anapofanya kiasi na anavyoweza basi ameitakasa dhimma yake. 


Allaah (Subhaana wa Ta´ala) amesema:


لَا يُكَلِّفُ اللَّـهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا

“Allaah Hakalifishi nafsi yoyote ila kwa kadiri ya uwezo wake.” (02:286)


فَاتَّقُوا اللَّـهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ

“Basi mcheni Allaah muwezavyo.” (64:16)



Jambo la tano Mwanamke damu yake ikikauka ndani ya ada, inafaa kufanya jimaa na mume wake. Ni jambo ambalo halikuchukizwa kabisa. Hata hivyo ni jambo lenye kuchukiza kufanya naye jimaa akikauka katika damu ya uzazi wake ndani ya siku arubaini. Hii ndio kauli yenye kujulikana katika madhehebu [ya Hanaabilah].
Kauli sahihi ni kuwa haikuchukizwa kabisa kufanya naye jimaa. Hii ndio kauli ya wanachuoni wengi. Machukizo ni hukumu ya Kishari´ah inayohitajia dalili ya Kishari´ah. Hakuna katika masuala haya dalili isipokuwa ile aliyotaja Imaam Ahmad kutoka kwa ´Uthmaan bin Abiyl-´Aasw na kwamba mke wake alimjia ndani ya zile siku arubaini ambapo akasema:
“Usinikaribie.”
Hili halilazimishi kuwa imechukizwa. Huenda alisema hivo kwa njia ya usalama kwa kukhofia kwamba hakuwa na yakini juu ya kutwahatika kwake, damu yake kurudi kwa sababu ya jimaa au sababu nyengineyo na Allaah ndiye anajua zaidi.





Damu ya nifasi na hukumu yake

               Damu ya nifasi na hukumu yake




Nifasi ni damu inayotoka ukeni kwa sababu ya kuzaa. Inakuja kwa kuzaa, baada ya kuzaa au siku mbili mpaka tatu kabla ya kuzaa sambamba na machungu. Shaykh-ul-Islaam Ibn Taymiyyah (Rahimahu Allaah) amesema:
“Damu inayotoka wakati machungu yanaanza ni nifasi na haikukomeka kwa siku mbili wala tatu. Katika hali hii machungu ya uzazi ni yale yanayofuatiwa na uzazi. Vinginevyo sio nifasi.”
Wanachuoni wametofautiana juu ya uchache na wingi wake. Shaykh-ul-Islaam Ibn Taymiyyah amesema:
“Nifasi haina muda maalum kwa uchache na wingi wake. Lau tutakadiria kuwa mwanamke atapata damu zaidi ya siku arubaini, sitini au sabini kisha ikakatika, hiyo ni nifasi. Lakini lau itakuja kwa kuendelea itazingatiwa kuwa ni damu isiyokuwa na maana na katika hali hiyo nifasi itakuwa ni yenye kukomeka kwa siku arubaini. Kikomo hichi ndicho kwa jumla kilichokuja katika mapokezi.”Majmuu´-ul-Fataawaa (19/37).



Damu yake ikizidi zaidi ya siku arubaini na amezowea kuwa inakata au akaona alama kuwa inakata karibuni, atasubiri mpaka ikatike. Vinginevyo ataoga baada ya siku arubaini kwa sababu ndivyo ilivyo kwa jumla. Nifasi ikigongana na hedhi atamili upande wa hedhi mpaka ikatike. Baada ya hapo namna hii ndivyo inatakiwa kuwa ada yake anayoitendea kazi katika mustaqbal. Na ikiwa damu itaendelea kutoka, itahesabika kuwa ni damu ya ugonjwa ambayo atatakiwa kutendea kazi hukumu zake baada ya hapo.
Damu ikikatika kabla ya siku arubaini atazingatiwa kuwa ni mtwaharifu. Hivyo atatakiwa kuoga, kuswali, kufunga na kufanya jimaa na mume wake. Lakini hili linahitajia kusitoke damu chini chini kwa muda wa siku moja. Vinginevyo ile damu yenye kukatika haina hukumu yoyote, hivyo ndivyo alivosema Ibn Qudaamah katika “al-Mughniy”.
Nifasi inaanza kuthibiti pale mwanamke anapozaa kitu kinachoashiria mwanaadamu. Lau mimba yake itaharibika na kusiwe na uashiriaji kuwa ni mwanaadamu basi damu yake sio nifasi. Katika hali hiyo ni mshipa uliyopasuka na hivyo anakuwa na hukumu moja kama mwanamke ambaye yuko na damu ya ugonjwa. Muda mdogo kabisa ambapo kipomoko [mtoto tumboni] anaweza kupata umbo la mwanaadamu ni siku thamanini kuanzia siku ujauzito ulipoanza. Muda wake mrefu kabisa ni siku tisini. al-Majd bin Taymiyyah amesema:
“Akipata damu na maumivu kabla ya muda huo, aipuuze. Na ikiwa atapata damu baada ya muda huo, aache kuswali na kufunga. Ikiwa baada ya kuzaa itamdhihirikia kuwa haikuwa kama alivyodhania, atafanya yale aliyoacha kuyafanya. Na itapomdhihirikia alivofanya ndivyo, atachukulia hivo na hatolipa chochote.”Sharh-ul-Iqnaa´.


Na  Allaah  anajua  zaidi


Hukumu ya damu ya ugonjwa

                  Hukumu ya damu ya ugonjwa




Tumeshatangulia kujua ni vipi tutatofautisha damu ya hedhi na damu ya ugonjwa. Pindi damu ni hedhi inakuwa na hukumu za hedhi na pindi damu ni ya ugonjwa inakuwa na hukumu ya damu ya ugonjwa. Tumeshatangulia kutaja hukumu muhimu zenye kufungamana na damu ya hedhi.

Ama kuhusiana na hukumu ya damu ya ugonjwa, ni hukumu zile zile kama katika kipindi cha utwaharifu. Hakuna tofauti kati ya mwanamke aliye na damu ya ugonjwa na mwanamke mtwaharifu isipokuwa katika mambo yafuatayo:
Jambo la kwanza Ni wajibu kwake kutawadha katika kila swalah. Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) amesema:
“Kisha tawadha kwa kila swalah.”Al-Bukhaariy (228)


Ina maana ya kwamba asitawadhe kwa ajili ya kuswali swalah iliyowekewa nyakati maalum isipokuwa baada ya kuwa wakati wake umeshaingia. Hata hivyo ni sawa akatawadha pale anapotaka kuswali swalah ambayo haikuwekewa nyakati maalum.
Jambo la Pili Anapotaka kutawadha anatakiwa kuosha athari ya damu ukeni na kuweka pamba ili izuie damu. Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) amesema:
“Chukua pamba na weka kwenye tupu. Inaondosha damu.” Akasema: “Ni zaidi ya hivyo.” Mtume akasema: “Chukua kitambaa.” Akasema: “Ni zaidi ya hivyo.” Mtume akasema: “Izuie basi.”Abu Daawuud (287), at-Tirmidhiy (128) na Ahmad (6/382).


Damu itayotoka baada ya hapo haidhuru kitu. Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) alisema kumwambia Faatwimah bint Abiy Hubaysh:
“Usiswali unapokuwa na hedhi. Baada ya hapo koga na utawadhe kwa kila swalah na uswali hata kama damu itadondoka kwenye jamvi.”Ahmad (6/42) na Ibn Maajah (624).



Jambo la Tatu  Jimaa. Wanachuoni wana maoni mbali mbali kuhusu jimaa kama hakukhofiwi dhambi. Maoni ya sawa ni kuwa inajuzu kabisa. Sio chini ya wanawake kumi walikuwa na damu ya ugonjwa katika zama za Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam), lakini si Allaah wala Mtume Wake (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) hakuwakataza kufanya jimaa. Bali katika Kauli Yake Allaah (Ta´ala):
فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ ۖ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ
“… basi waepukeni wanawake [wanapokuwa] katika hedhi. Wala msiwakaribie [kujimai nao] mpaka watwaharike.” (02:222)
kuna dalili kuwa vinginevyo sio wajibu kuwaepuka. Ikiwa anapata kuswali basi vivyo hivyo anapata kufanya jimaa. Si sahihi kulinganisha jimaa yake na jimaa ya mwanamke mwenye hedhi kwa sababu hawako hata sawa kwa wale wenye kuonelea kuwa ni haramu. Ulinganisho hausihi ikiwa unakosa ufanano wa karibu.




Na Allaah  anajua  zaidi


Hali zinazofanana na damu ya ugonjwa

          Hali zinazofanana na damu ya ugonjwa




Mwanamke anaweza kufikwa na mambo yenye kusababisha damu ikatoka ukeni mwake. Mfano wa mambo hayo ni operesheni za kwenye tupu. Ziko aina mbili:
Hali ya kwanza  Anajua kuwa hatopata hedhi tena baada ya operesheni kwa sababu amefanya operesheni ya kuondosha tupu au ovari. 


Mwanamke huyu hana hukumu moja kama mwanamke mwenye damu ya ugonjwa; ana hukumu moja kama mwanamke mtwaharifu anayepata umanjano na maji ya uchafu-uchafu. 


Hivyo atatakiwa kuendelea kuswali, kufunga na kufanya jimaa. Hahitajii kuoga kwa ajili ya damu hii. 


Hata hivyo ni wajibu kwake kujiosha na kusitisha damu kwa kitambaa au kitu mfano wake ili damu isitoke. Kisha atawadhe kwa ajili ya swalah. Asitawadhe isipokuwa baada ya kuingia kwa wakati ikiwa kama swalah hiyo ina wakati maalum kama zile swalah tano. 


Vinginevyo, wakati wa swalah za sunnah zisizokuwa na nyakati maalum, atawadhe pale anapotaka.


Hali ya Pili Hajui kuwa hatopata hedhi baada ya operesheni; kuna uwezekano kabisa akapata hedhi. 


Mwanamke huyu ana hukumu moja kama mwanamke mwenye damu ya ugonjwa. Dalili ya hilo ni maneno ya Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) kumwambia Faatwimah bint Abiy Hubaysh:
“Wakati hedhi inapokuja acha swalah. Pindi hedhi yako inapoisha jisafishe na uswali.”Al-Bukhaariy (306)


Maneno ya Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) “Wakati hedhi inapokuja” inafahamisha kuwa hukumu ya damu ya ugonjwa inamhusu yule mwanamke ambaye anaweza kupata hedhi. Ama kuhusu mwanamke ambaye hawezi kupata hedhi, damu yake ni yenye kutoka kwenye mshipa uliyopasuka kwa hali yoyote ile.


Na  Allaah  anajua  zaidi


Damu ya ugonjwa ilioambatana na hedhi

        Damu ya ugonjwa ilioambatana na hedhi




Damu ya ugonjwa ina hali tatu ambazo ni:

Hali ya kwanza Mwanamke ana hedhi yenye kujulikana kabla ya damu ya ugonjwa. Katika hali hii atatendea kazi hedhi yake na hukumu zake. Ile damu yenye kuzidi ni damu ya ugonjwa ambayo itatendewa kazi kutokana na hukumu zake.
Mfano wa hilo mwanamke anapata hedhi zile siku sita za mwanzo wa kila mwezi. Kisha baada ya hapo akapata damu ya ugonjwa yenye kuendelea. Katika hali hii hedhi yake ni zile siku sita za mwanzo wa kila mwezi na ile nyingine yote ni damu ya ugonjwa. ´Aaishah (Radhiya Allaahu ´anhaa) amesema:
“Faatwimah bint Abiy Hubaysh alikuja kwa Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) na kumwambia: “Ee Mtume wa Allaah! Mimi ni mwanamke nisiyetwaharika. Je, niache kuswali?” Akasema: “Hapana. Huo ni mshipa na wala si hedhi. Pale hedhi yako inapokuja basi acha swalah. Wakati inapomalizika jitwaharishe kisha swali.”Al-Bukhaariy (306).


Muslim amepokea katika “as-Swahiyh” yake kuwa Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) alisema kumwambia Himnah bint Jahsh:
“Kaa kiasi cha hedhi inavyokuzuia. Kisha baada ya hapo oga na uswali.”Muslim (334).

Kutokana na hili mwanamke ambaye yuko na damu ya ugonjwa na ana hedhi yenye kujulikana atakaa kiasi cha hedhi inavyomzuia. Baada ya hapo ataoga na kuswali na kupuuza damu inayotoka.



Hali ya Pili Mwaname kutokuwa na hedhi yenye kujulikana kabla ya kupata damu ya ugonjwa kwa njia ya kwamba damu yake ya ugonjwa inaendelea kuanzia pale anapopata damu yake ya kwanza. 


Mwanamke huyu anatakiwa kupambanua kati ya ile damu ya kwanza na ya pili. Hedhi yake ni ile nyeusi, nzito na yenye kunuka. Katika hali hii hapa kunatumika hukumu za hedhi. Ile nyingine yote ni damu ya ugonjwa ambayo ina hukumu zake.

Mfano wa hilo mwanamke anapata damu kwa mara ya kwanza na haikatiki. Hata hivyo damu yake zile siku kumi za mwanzo ni nyeusi na siku zilizosalia za mwezi ni nyekundu, nzito zile siku kumi za mwanzo na khafifu siku zilizosalia za mwezi au ni yenye kunuka zile siku kumi za mwanzo na siku zilizosalia za mwezi sio yenye kutoa harufu. 


Katika hali hii ana hedhi pale ambapo damu ni nyeusi katika mfano wa kwanza, nzito katika mfano wa pili na yenye kunuka katika mfano wa tatu. Nyingine yote ni damu ya ugonjwa. 


Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) alimwambia Faatwimah bint Abiy Hubaysh:
“Ikiwa ni damu ya hedhi, ni nyeusi na inajulikana. Ikiwa ni hivyo basi usiswali. Na ikiwa ni nyingine tawadha na uswali. Huo ni mshipa tu.”Abu Daawuud (286), an-Nasaa´iy (216) na (363) na al-Haakim (1/174). Ibn Haajar amesema katika ”at-Talkhiys: ”Iko kwa masharti ya Muslim.”



Hali ya Tatu Mwanamke kutokuwa na hedhi yenye kujulikana na upambanuzi uliosalama. Kwa maana ya kwamba damu yake ya ugonjwa inakuwa ni yenye kuendelea tangu pale anapopata damu yake ya kwanza kwa sifa moja au kwa sifa zenye kutofautiana kwa kiasi cha kwamba haiwezi kuwa hedhi. Hapa atafanya kama wanavofanya wanawake wengi. 


Bi maana atafanya hedhi yake ni siku sita au saba kwa mwezi. Inaanza pale anapoanza kupata damu. Nyingine yote ni damu ya ugonjwa.

Mfano wa hilo apate damu siku ya tano katika mwezi. Damu hiyo iendelee kutiririka na wakati huo huo hawezi kuona upambanuzi wa wazi wenye kuashiria kuwa ni damu ya hedhi. Hakuna chenye kusaidia si rangi wala sifa nyingine. Katika hali hii hedhi yake itakuwa siku sita au saba na inaanza tangu siku ya tano katika kila mwezi. Dalili ya hilo ni Hadiyth ya Himnah bint Jahsh (Radhiya Allaahu ´anhaa):
“Ee Mtume wa Allaah! Mimi nina damu ya ugonjwa kubwa na yenye nguvu. Unasemaje juu yake? Imenizuia kuswali na kufunga.” Mtume akasema: “Chukua pamba na weka kwenye tupu. Inaondosha damu.” Akasema: “Ni zaidi ya hivyo.”
Katika Hadiyth hiyo hiyo Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) anasema:
“Hakika haya ni masumbufu ya shaytwaan. Una hedhi siku sita au saba kwa mujibu wa ujuzi wa Allaah (Ta´ala). Kisha oga. Pale utakapoona umetwaharika kabisa swali siku ishirini na nne au ishirini na tatu na ufunge siku ishirini na nne au ishirini na tatu.”Ameipokea Ahmad, Abu Daawuud na at-Tirmidhiy ambaye amesema kuwa ni Swahiyh. Imenukuliwa kutoka kwa Ahmad kwamba amesema kuwa ni Swahiyh wakati al-Bukhaariy amesema kuwa ni nzuri.


Maneno ya Mtume Muhammad(Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) “siku sita au saba” hamaanishi kufanya khiyari bali vile atavyoonelea kuwa ndio karibu na usawa. Ataidurusu hali yake na kuchagua lile analoona kuwa ni lenye kuafikiana bora zaidi na wanawake wenye kufanana naye kwa njia ya kimaumbile, miaka na chimbuko, kile ambacho katika damu yake kimekaribia damu ya hedhi na mambo mengine yenye uwezekano. Akiona kuwa kilicho karibu ni siku sita, afanye kuwa siku sita, na akiona kilicho karibu ni siku saba, afanye kuwa ni siku saba.


Rejea Kitaab  Ad-Dimaa' at-Twabiy´iyyah lin-Nisaa' 


Damu ya ugonjwa na hukumu yake

               Damu ya ugonjwa na hukumu yake




Damu ya ugonjwa ina maana ya damu yenye kuendelea kwa mwanamke kwa njia ya kwamba haikatiki kamwe au inakatika kwa muda mfupi kama mfano wa siku moja au mbili kwa mwezi.
Dalili ya hali ya kwanza ambapo damu haikatiki kamwe imethibiti katika “as-Swahiyh” ya al-Bukhaariy kupitia ´Aaishah (Radhiya Allaahu ´anhaa) ambaye amesema:
“Faatwimah bint Abiy Hubaysh alikuja kwa Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) na kumwambia: “Ee Mtume wa Allaah! Mimi ni mwanamke nisiyetwaharika. Je, niache kuswali?” Akasema: “Hapana. Huo ni mshipa na wala si hedhi. Pale hedhi yako inapokuja basi acha swalah. Wakati inapomalizika jitwaharishe kisha swali.”Al-Bukhaariy (306).


Katika upokezi mwingine imekuja:
“Mimi ni mwanamke mwenye damu ya ugonjwa na sitwahariki…”Al-Bukhaariy (325)


Dalili ya hali ya pili ambapo damu inakatika kwa muda mfupi ni Hadiyth ya Himnah bint Jahsh (Radhiya Allaahu ´anhaa) wakati alipokuja kwa Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam) na kusema:
“Ee Mtume wa Allaah! Mimi nina damu ya ugonjwa kubwa na yenye nguvu.”Abu Daawuud (287), at-Tirmidhiy (128) na Ahmad (67381-382).

Ameipokea Ahmad, Abu Daawuud na at-Tirmidhiy ambaye amesema kuwa ni Swahiyh. Imenukuliwa kuwa Imaam Ahmad anaonelea kuwa ni Swahiyh wakati al-Bukhaariy anaonelea kuwa ni nzuri.



Rejea Kitaab  ad-Dimaa' at-Twabiy´iyyah lin-Nisaa' 


20-Hakika Shirki Ni Dhulma Kubwa Mno! - Isti’aadhah Kwa Asiyekuwa Allaah

  إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيم   Hakika Shirki Ni Dhulma Kubwa Mno!   20 - Isti’aadhah  (Kuomba Kinga) Kwa Asiyekuwa Allaah   ...