104-Aayah Na Mafunzo: Umuhimu Wa Kuamrisha Mema Na Kukataza Maovu

Aayah Na Mafunzo

Aal-‘Imraan

Umuhimu Wa Kuamrisha Mema Na Kukataza Maovu

Alhidaaya.com

 

 Anasema Allaah (Subhaanahu wa Ta'aalaa):

 

 

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُفلِحُونَ ﴿١٠٤﴾

Na watokeze kutoka kwenu umati wa watu unaolingania kheri na unaoamrisha mema na unaokataza munkari. Na hao ndio waliofaulu. [Aal-'Imraan: 104]

 

Mafunzo:

 

Umuhimu wa kuamrisha mema na kukataza maovu umesisitizwa katika Qur-aan Aayah kadhaa na pia katika Sunnah, miongoni mwazo ni: Hudhayfah bin Al-Yamaani (رضي الله عنه) amehadithia kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Naapa kwa Yule Ambaye nafsi yangu imo Mkononi Mwake! Mtaamrisha mema na mtakataza maovu au sivyo Allaah Atakuleteeni adhabu kutoka Kwake, kisha mtamuomba wala Hatokuitikieni.” [Ahmad na At-Tirmidhy - Swahiyh At-Tirmdhiy (2169), Swahiyh Al-Jaami’ (7070)].

 

Pia: Abuu Sa’iyd Al-Khudriyy (رضي الله عنه) amehadithia kwamba: “Nilimsikia Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akisema: “Atakayeona munkari (uovu) basi aubadilishe kwa mkono wake, na asipoweza basi kwa ulimi wake, na asipoweza basi kwa moyo wake (achukizwe) na huo ni udhaifu wa Iymaan.”  [Muslim].

 

049-Asbaabun-Nuzuwl: Al-Hujuraat: 11

Asbaabun-Nuzuwl

أسْبابُ النُّزُول

Asbaabun-Nuzuwl

Sababu Za Kuteremshwa (Baadhi Ya  Suwrah Na Aayaat Za Qur-aan)

 

Imekusanywa na: Alhidaaya.com

 

049-Al-Hujuraat  11

 

 

Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَىٰ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ ۖ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَـٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ﴿١١﴾

Enyi walioamini! Wanaume wasiwafanyie dhihaka na kudharau wanaume wengineo asaa wakawa bora kuliko wao, wala wanawake kwa wanawake wengineo, asaa wakawa bora kuliko wao. Na wala msifedheheshane kwa kutukanana na wala msiitane majina (mabaya) ya utani. Ubaya ulioje kuita jina la ufasiki baada ya iymaan. Na yeyote asiyetubu, basi hao ndio madhalimu. [Al-Hujuraat: 11]

 

 

Sababun-Nuzuwl: 

 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جُبَيْرَةَ بْنُ الضَّحَّاكِ،  قَالَ فِينَا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي بَنِي سَلِمَةَ: ((وَلاَ تَنَابَزُوا بِالأَلْقَابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الإِيمَانِ))‏ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَيْسَ مِنَّا رَجُلٌ إِلاَّ وَلَهُ اسْمَانِ أَوْ ثَلاَثَةٌ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يَا فُلاَنُ ‏"‏ ‏.‏ فَيَقُولُونَ مَهْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ يَغْضَبُ مِنْ هَذَا الاِسْمِ فَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ: ((وَلاَ تَنَابَزُوا بِالأَلْقَابِ))

 

Ametuhadithia Muwsaa ibn Ismaa’iyl, ametuhadithia Wuhayb, kutoka kwa Daawuwd, kutoka kwa ‘Aamir amesema: ametuhadithia Jubayrah ibn Adhw-Dhwahaak ambaye amesema:  Aayah hii imeteremshwa kwa ajili yetu Bani Salimah:

 

وَلاَ تَنَابَزُوا بِالأَلْقَابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الإِيمَان

Na wala msiitane majina (mabaya) ya utani. Ubaya ulioje kuita jina la ufasiki baada ya iymaan.

 

Akasema: Pindi Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alipotufikia, kila mmoja wetu alikuwa ana majina mawili au matatu.  Basi Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akawa Anasema:  “Ee fulani!” Lakini wao husema: Ee Rasuli wa Allaah (Usimwite kwa jina hilo), hakika yeye hughadhibika kuitwa kwa jina hilo!  Basi hapo ikateremshwa Aayah hii:

وَلاَ تَنَابَزُوا بِالأَلْقَابِ  

Na wala msiitane majina (mabaya) ya utani. 

 

[Abuu Daawuwd, Ibn Maajah, At-Tirmidhiy, ameisahihisha Al-Albaaniy: Swahiyh Abiy Daawuwd (4962), Swahiyh Ibn Maajah (3030), Swahiyh At-Tirmidhiy (3268),Swahiyh Adab Al-Mufrad (251)]

 

034-Lu-ulu-un-Manthuwrun: Kuswali Wakati Wake, Kuwafanyia Wema Wazazi, na Kufanya Jihaad

 

Lu-ulu-un-Manthuwrun

(Mkusanyiko Wa Hadiyth Mbali Mbali Na Mafunzo Yake)

 

Hadiyth Ya 34

Kuswali Wakati Wake, Kuwafanyia Wema Wazazi, na Kufanya Jihaad

Alhidaaya.com

 

 

 

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بن مَسْعُودٍ (رضي الله عنه) قَالَ: سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيُّ الْعَمَلِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ؟ قَالَ: ((الصَّلاَةُ عَلَى وَقْتِهَا)) قَالَ: ثُمَّ أَيٌّ؟ قَالَ: ((ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ)) قَالَ: ثُمَّ أَيٌّ؟  قَالَ: ((الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ)) متفق عليه

Imepokelewa kutoka kwa ‘Abdullaah bin Mas’uwd (رضي الله عنه)  ambaye amesema: Nilimuuliza Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم):  ‘amali gani inayopendeza zaidi kwa Allaah? Akasema: ((Swalaah kwa wakati wake)). Akasema: Kisha ipi? Akasema: ((Kisha kuwafanyia wema wazazi wawili)). Akasema: Kisha ipi? Akasema: ((Kufanya Jihaad katika Njia ya Allaah)).  [Al-Bukhaariy na Muslim.]

 

 

Mafunzo Na Mwongozo:

 

 

1. ‘Amali zinatofuatiana kwa daraja, kwa maana kuwa nyinginezo zina thawabu zaidi ya nyingine.

 

 

2. Hima kubwa ya Maswahaba kupenda kujifunza mambo ya Dini yao, kwani walikuwa wakimuuliza Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) kila jambo wasilolijua.

 

 

3. Tabia njema ya Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) na upole wake wa kuvumilia maswali kadhaa ya Maswahaba zake akiwajibu bila ya kuchoka.

 

 

4. Kuswali kwa wakati ni ‘amali bora kabisa kwa Allaah na ni amrisho katika Qur-aan.  Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

 

إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَّوْقُوتًا ﴿١٠٣﴾

Hakika Swalaah kwa Waumini ni fardhi iliyowekwa nyakati maalumu. An-Nisaa (4: 103).

 

Rejea pia Hadiyth namba (49), (79).

 

 

5. Uislamu unahimiza kuwafanyia wema wazazi wawili. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

 

وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا ﴿٢٣﴾

 

Na Rabb wako Amehukumu kwamba: “Msiabudu isipokuwa Yeye Pekee na (Ameamrisha) kuwafanyia ihsaan wazazi wawili. Kama mmoja wao akifikia uzee naye yuko pamoja nawe, au wote wawili basi usiwaambie, Uff! Na wala usiwakemee; na waambie maneno ya heshima.

 

 وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا

﴿٢٤﴾

Na wainamishie bawa la unyenyekevu kwa huruma, na useme: “Rabb wangu! Warehemu kama walivyonilea udogoni.” [Al-Israa (17: 22-23)]

 

 

Rejea pia: Al-Baqarah (2: 83), An-Nisaa (4: 36), Al-An’aam (6: 151), Al-‘Ankabuwt (29: 8), Luqmaan (31: 14)].

 

Rejea pia Hadiyth namba (125).

 

 

6. Kuwafanyia wema wazazi ina thawabu zaidi kuliko kufanya Jihaad katika njia ya Allaah kwa dalili ya Hadiyth: ‘Abdullaah bin ‘Amr Al-‘Aasw (رضي الله عنهما) alisimulia: Mtu mmoja alimkabili Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akamwambia: Nitakubai juu ya Hijrah na kupigana jihaad katika njia ya Allaah nikitafuta ujira kutoka kwa Allaah. Akamuuliza: ((Je katika wazazi wako yuko aliye hai?)) Akajibu: Ndio, wote wako hai. Akamuuliza: ((Unatafuta ujira kutoka kwa Allaah?)) Akajibu: Ndio. Akamwamiba: ((Rudi kwa wazazi wako na uwafanyie wema)) [Al-Bukhaariy na Muslim]

 

 

7. Kufanya jihaad katika njia ya Allaah ni mojawapo wa ‘amali kipenzi kwa Allaah (سبحانه وتعالى) na Allaah (سبحانه وتعالى) Amewaahidi wafanyao jihaad kuwakinga na adhabu na kupata mema ya Jannah   Anasema:

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ تِجَارَةٍ تُنجِيكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ﴿١٠﴾

Enyi walioamini! Nikujulisheni biashara itakayokuokoeni na adhabu iumizayo?

 

 

 

تُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ﴿١١﴾

Mumuamini Allaah na Rasuli Wake, na mfanye jihaad katika njia ya Allaah kwa mali zenu, na nafsi zenu. Hivyo ndiyo bora kwenu mkiwa mnajua.

 

 

يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ۚ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ﴿١٢﴾

 (Allaah) Atakughufurieni madhambi yenu, na Atakuingizeni Jannaat zipitazo chini yake mito na masikani mazuri katika Jannaat za kudumu milele. Huko ndiko kufuzu adhimu.

 

وَأُخْرَىٰ تُحِبُّونَهَا ۖ نَصْرٌ مِّنَ اللَّـهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ﴿١٣﴾

Na jengine mlipendalo; nusura kutoka kwa Allaah na ushindi wa karibu. Na wabashirie Waumini. [Asw-Swaff 61: 10-13]

 

Fadhia nyenginezo mbali mbali zimetajwa za kufanya jihaad. Rejea: Al-Maaidah (5: 35), Al-Anfaal (8: 74), Al-Baqarah (2: 218), An-Nisaa (4: 95), Al-‘Ankabuwt (29: 69), Al-Hujuraat (49: 15).

 

 

 

8. Mwanafunzi anatakiwa amuulize maswali mwalimu wake ambayo yatamsaidia katika dunia na Aakhirah yake.

 

 

9. Mwanafunzi anapaswa awe na adabu nzuri kwa mwalimu wake wala asitoke katika nidhamu hiyo ya adabu na haki za mwalimu na mwanafunzi kwa Mwalimu.

 

 

 

34-Fadhila Za Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم): Amekubaliwa Ombi Lake Kutoka Mbingu Ya Saba Kupunguziwa Swalaah Khamsiyn Kwa Ummah Wake

 

Fadhila Za  Nabiy  (صلى الله عليه وآله وسلم)

 

34-Amekubaliwa Ombi Lake Kutoka Mbingu Ya Saba

Kupunguziwa Swalaah Khamsiyn Kwa Ummah Wake

 

www.alhidaaya.com

 

 

Juu ya kuwa Swalaah ni nguzo muhimu kabisa katika nguzo za Kiislamu, na ni msingi wa Dini, na kama alivyosema Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) kuhusu mtu asiyeswali kwamba mwenye kuiacha amekufuru kwani baina ya mtu na shirki na ukafiri ni Swalaah, lakini Allaah (عزّ وجلّ)  Alimuitikia Nabiy Wake (صلى الله عليه وآله وسلم)  ombi lake la kupunguziwa Ummah wake Swalaah hizo kutoka khamsini kwa siku hadi tano. Na fardhi hii amefaridhishwa nayo Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم)  kutoka mbingu ya saba, jambo ambalo hakuna Nabiy yeyote aliyefadhilishwa kama hivi:

 

 

قالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَابْنُ حَزْمٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ فَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلاَةً فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلاَةً ‏.‏ قَالَ لِي مُوسَى فَرَاجِعْ رَبَّكَ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ ‏.‏ فَرَاجَعْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَوَضَعَ شَطْرَهَا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ ‏.‏ فَرَاجَعْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ قَدِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ‏"‏ ‏.‏

 

Imepokelewa kutoka kwa Anas bin Maalik na Ibn Hazmi kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema:  “Allaah (عزّ وجلّ) Amefaridhisha kwa Ummah wangu Swalaah khamsini, nikarudi nikiwa nimezikubali mpaka nikafikia kwa Muwsaa (عليه السلام) akauliza: Rabb wako Amefaridhisha nini kwa Ummah wako? Nikasema: Amewafaridhisha Swalaah khamsini.  Akaniambia: Rudi kwa Rabb wako Allaah (عزّ وجلّ) kwani ummah wako hawataziweza. Nikarudi kwa Rabb wangu Allaah (عزّ وجلّ) Akapunguza idadi fulani nikarudi kwa Muwsaa na kumjulisha akasema: Rejea kwa Rabb wako kwani Ummah wako hawataziweza. Nikarudi kwa Rabb wangu Allaah (عزّ وجلّ) mwisho Akasema: Hizo ni tano lakini (thawabu zake) ni khamsini; Haibadilishwi Kwangu kauli. Nikarudi kwa Muwsaa akasema: Rejea kwa Rabb wako, nikasema: Hakika ninamstahi Rabb wangu Allaah (عزّ وجلّ) [An-Nisaaiy, Ibn Maajah]

 

 

34-Sifa Na Akhlaaq Za Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم): Unyenyekevu Wake: Akimhudumia Yeyote Aliyemuomba Njiani

 

Sifa Na Akhlaaq Za Nabiy  (صلى الله عليه وآله وسلم)

34-Unyenyekevu Wake Akimhudumia Yeyote Aliyemuomba Njiani

www.alhidaaya.com

 

 

 

  عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ امْرَأَةً لَقِيَتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَرِيقٍ مِنْ طُرُقِ الْمَدِينَةِ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً؟ قَالَ: يَا أُمَّ فُلَانٍ اجْلِسِي فِي أَيِّ نَوَاحِي السِّكَكِ شِئْتِ أَجْلِسْ إِلَيْكِ، قَالَ: فَقَعَدَتْ فَقَعَدَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَضَتْ حَاجَتَهَا  

Kutoka kwa Anas bin Maalik (رضي الله عنه) kwamba mwanamke mmoja alikutana na Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) katika njia mojawapo ya Madiynah akasema: Ee Rasuli wa Allaah, hakika mimi nnakuhitaji jambo. Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) Akasema:  “Ee Ummu fulani, kaa kitako upande wowote ule wa njia nami nitakaa pamoja nawe.”  Anas akasema:  Akakaa kitakao, naye Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akakaa kitako (akamsikiliza) hadi akamtimizia haja yake.” [Abuu Daawuwd, ameisahihisha Al-Albaaniy  - Swahiyh Abiy Daawuwd (4818),  Swahiyh Al-Jaami’ (7857)]

 

 

Husnul Khuluq (Tabia Njema)

Sifa njema zote Anastahiki Allaah Mola wa viumbe wote na rehma na amani zimfikie Mtume wetu Muhammad (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam), Jamaa na Swahaba zake wote.

Hivi unajua ndugu yangu Muislam, Allaah Akulinde na Akuhifadhi, kwamba 'amali iliyo bora zaidi na inayopendwa na Allaah Mtukufu na Mtume wake ni tabia njema?

Katika Hadiyth sahihi: Kutoka kwa Sa'ad bin Abiy Waqqaas (Radhiya Allaahu 'anhu) amesema Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam): "Hakika Allaah Anapenda tabia njema na Anachukia tabia mbaya"

Na tabia njema tumefahamishwa kuwa ni ukunjufu wa uso kutenda wema  na kujizuia na maovu." 

     

Hakika sisi Waislam wa zama hizi tumo katika tatizo kubwa la tabia, tabia za Kiislam ambazo watu wengi wa kheri wamezikosa, na zimekua kwa baadhi yao ni kama mazungumzo ya kawaida na wala hazihitaji kutekelezwa.

Tabia njema zinauweka Uislam kwenye daraja ya juu kabisa. Je, Hujui kwamba Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) amesema: "Kwa hakika nimeletwa ili nikamilishe tabia njema" kulingana na maneno haya inaonyesha Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) amekusanya umuhimu wote alIokuja nao kwa jambo la tabia njema na Allaah (Subhaanahu wa Ta'ala) Akamsifu Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) katika Qur-aan Tukufu: Amesema:

"Kwa hakika una tabia njema mno" Qur-aaan 68:4

Kwa hakika yamethibiti mambo matukufu makubwa kutokana na tabia njema, baadhi ya mambo hayo ni:

1- Wema haupatikani ila kwa tabia njema, kasema Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) katika hadithi ilyopokelewa na Nawwaas bin Sam'aan (Radhiya Allaahu 'anhu): "Wema ni tabia njema na dhambi "uovu" Ni ile iliyojificha kwenye moyo (inakutia wahka) ukachukia watu wajue. (Imepokelewa na Muslim)

2- Na tabia njema ni 'amali itakayo mpelekea mtu kuingia peponi kwa wingi kama aliyvosema Mtume(Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) katika Hadiyth iliyopokewa na Abu Hurayrah (Radhiya Allaahu 'anhu) Amesema: Na aliulizwa ni kitu gani kitakachowaingiza watu kwa wingi peponi? Akasema: "Kumcha Allaah na tabia njema" Na akaulizwa tena ni kitu gani kitakachowaingiza watu wengi kwa wingi motoni? Akasema "kinywa (mdomo) na utupu. (Imepokelewa na At-Tirmidhiy na akasema Hadiyth nzuri na sahihi)

3- Tabia njema ni katika 'amali nzito atakayoikuta Muislam katika miradi ya matendo yake siku ya Qiyaama.

Katika Hadiyth iliyopokelewa na Abu Dardaa (Radhiya Allaahu 'anhu), Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) kasema: "Hakuna kitu kizito katika mizani ya Muumin siku ya Qiyaama kuliko tabia njema. Hakika Allaah Humchukia mtu muovu mwenye tabia mbaya." (Imepokelewa na At-Tirmidhiy, na ni Hadiyth Hasan)

4- Mwenye kujipamba na kusifika na tabia njema  Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) amemdhamini nyumba katika pepo ya juu kabisa.

Kama ilivyopokewa kutoka kwa Abu Umaamah (Radhiya Allaahu 'anhu) kuwa Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) amesema: "Mimi ni mdhamini wa nyumba "iliyopo" katikati ya pepo kwa yule mwenye kuacha mijadala (ubishani) japo akiwa ana haki, Na nitakua mdhamini wa nyumba katika pepo ya juu kwa mwenye Tabia njema."

5- Imepokelewa kutoka kwa mama wa waumini 'Aaishah (Radhiya Allaahu 'anha) akisema, nimemsikia Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) akisema: "Hakika Muumin hupata kwa tabia yake njema daraja za aliyefunga na anayesimama usiku kufanya ibada."

6- Katika Hadiyth waliyoafikiana ma-Imaam Al-Bukhaariy na Muslim kutoka kwa 'Abdullaah bin Amru bnil-'Aaswi (Radhiya Allaahu 'anhuma) amesema, alikuwa Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) akisema "Hakika aliye bora kati yenu ni yule mwenye tabia njema"

Hakika mwenye tabia mbaya ni mwenye kuzungumza maneno mabaya na vilevile Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) anasema: "Hakika Allaah Huwarehemu waja wake wenye huruma, basi wahurumieni walio katika ardhi na Atawahurumia aliye mbinguni"

Hivyo basi, tabia njema inafuatana na kuhurumiana na Iymaan iliyokamilika.

Mwenye kuangalia hali ya hivi sasa utakuta ni mtihani kwetu na mbele ya Allaah (Subhanahu wa Ta'ala), utaona mambo ya ajabu, utaona uongo badala ya ukweli, utaona nguvu zikitumika badala ya upole, utaona khiyana badala ya uaminifu, utaona ghadhabu badala ya subira na kuondosha ghadhabu na kusameheana baina ya watu, utaona maudhi badala ya hisani, utaona ubakhili badala ya ukarimu, utaona uchoyo katika kuchukua sehemu ya kukaa au kufanya ibada, au katika vinywaji au chakula, badala ya kuathirika na kuwatanguliza wengine kabla yake, utaona kiburi badala ya unyenyekevu, kisha mtu atajiuliza katika nafsi yake hivi hawa ni Waislam kweli? Uko wapi uchaji Allaah? Iko wapi Iymaan? Kuko wapi kuoneana hayaa? Iko wapi huruma kwa maskini, yako wapi mapenzi na huruma  kati ya Waislam???

Je, tuwafanye nini watu hawa? Tuwalipe uovu kwa uovu tukawaadhibu hapo hapo? Tukifanya hivyo hatutowazuia kitu, bali tutakuwa tumeshirikiana nao katika kueneza tabia mbaya. Lililo wajibu kwetu mimi na wewe juu ya watu hawa ni kufuata muongozo wa Allaah Mtukufu, nao ni; kuwasamehe na kufuta kabisa nyoyoni mwetu yale wanayotufanyia, na kubadilisha baya kwa kutenda jema na Allaah Mtukufu Anasema:

Na wazuiao ghadhabu zao na kuwasamehe watu na Allaah Anawapenda wafanyao hisani" Qur-aan 3:134

Na Akasema tena Allaah Mtukufu kuwasifu waumini:

"Na wakayaondoa maovu kwa mema, hao ndio watakaopata malipo "mema" ya nyumba ya Aakhirah" Qur-aan 13:22

Na Amesema Allaah (Subhaanahu wa Ta'ala):

"

Na wala haulingani sawa wema na uovu. Lipiza (uovu ulilotendewa) kwa ambalo ni zuri zaidi; tahamaki yule ambaye baina yako na baina yake kuna uadui, atakuwa kama ni rafiki mwandani.

." Qur-aan 41:34

Na Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) amesema: katika Hadiyth iliyopokewa na Abu Dharr Jundub bin Junaadah na Abu Abdur-Rahmaan Mu'aadh bin Jabal (Radhiya Allaahu 'anhum) kutoka kwa Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) kuwa kasema " Muogope Allaah popote ulipo, na lifutishe ovu (baya) kwa jema, na tangamana na watu kwa tabia zilizo njema

Na hakika Allaah (Subhaanahu wa Ta'ala) Amesema: "Hakika ya mema yanaondosha mabaya". Qur-aan 11:114

Pamoja na hayo yote Mtume (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) hakulipiza kisasi kwa maudhi aliyofanyiwa yeye binafsi, ila yatakapovunjwa maamrisho ya Allaah au makatazo (maharamisho) Basi huadhibu kwa ajili ya Allaah.

ALLAH ATUWAFIQISHE KWA ANAYOYAPENDA NA KUYARIDHIA NA AJAALIE TUWE WENYE KUYAFANYA YALIO MEMA. AAMIIN.

WA ALLAHU A'LAM

Facebook Au Fitnah-Book?

Kwanza kabisa, ijulikane wazi kwamba kusudio la makala hii si kutoa fatwa wala hukumu. Lengo ni kuweka wazi manufaa na madhara ya Facebook ili mtu binafsi atoe hukumu yake mwenyewe.

Je, ni Facebook au Fitnabook? Hili ni suali ambalo watu wengi wameanza kujiuliza baada ya kujionea vitimbi na kashfa kadhaa katika huu mtandao ambao unazidi kujipatia umaarufu kila pembe ya dunia. Naam, kuna vitimbi kadhaa vinafanyika kwa jina la Facebook. Na ndio kuna vijana wengi ambao wametumbikia katika janga la fitna katika Facebook lakini nini suluhisho la hili?

Kabla hatujatazama hebu kwanza tuangalie manufaa na madhara ya Facebook.

Manufaa

Kama ilivyo kawaida ya vitu vingi, Facebook ina faida yake. Lakini je, hizo faida ni nyingi kuliko madhara? Katika sehemu hii tutaja manufaa ambayo yanasemwa na watumiaji wa Facebook. Manufaa hayo ni kama yafuatayo:

1. Kufanya Da’wah (kuwalingania watu kwenye Uislam)

Madaa’iyah kadhaa pamoja na baadhi ya Mashaykh hutumia Facebook kwa kazi za da’wah. Huwekwa na kutumwa vitu mbalimbali vya kufikisha mafunzo mbalimbali ya Dini kama: mawaidha, makala za Kiislamu na njia mbalimbali za kunufaisha wasomaji.

2. Kutangaza shughuli na harakati za Kiislam

Mambo mbalimbali yanayowahusu Waislamu mara nyingi huwa yanatangaziwa kwa kutumia Facebook.

Madhara

Ijapokuwa kunaonekana kuna baadhi ya manufaa kadhaa juu ya utumiaji wa Facebook, kuna madhara mengi na fitnah nyingi hupatikana humo, kadhalika watu wengi wanaitumia kwa njia mbaya. Katika madhara ya Facebook ni haya:

1. Kukashifiwa Mtume na Uislam.

Kubwa zaidi na baya zaidi na la hatari zaidi, ni hili lililotokea siku za nyuma, la kukashiwa kwa Mtume kwenye Facebook, jambo ambalo limewasikitisha wengi wetu na tuna kila haki ya kuhuzunika juu ya hilo. Picha mbalimbali za kashfa na za kumlinganisha Mtume wetu mtukufu Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) na mambo maovu na machafu, zimewekwa huko kwa kuchorwa vikatuni vinavyodaiwa kuwa ni yeye. Na yamejitokeza makundi tofauti yaliyoungana huko kwenye Facebook ili kuukashifu Uislamu na Waislamu na kumdhalilisha Mtume wetu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam). Haya yote ni matunda ya hiyo Facebook.

2. Kuweka mapicha na kujitangaza na kujionesha na zaidi ni Riyaa ima kwa kukusudia au kutojitambua. Haya yanafanywa hata na wanaoonekana wana elimu ya Dini kama Madu’aat na Masheikh.

3. Mchanganyiko wa wanaume na wanawake.

Ada kuu iliyoshamiri na kuenea kati ya watumiaji ya Facebook ni kutazama na kuongea na watu wasio Mahram zao.

4. Utakuta hata wanaojiita Madu'aat au kujinasibisha na ulinganiaji, wanapiga soga na wanawake wasio mahram zao, kuwepo mapicha ya wanawake tena yasiyo na stara na wakiwa ni marafiki wa hao Madu'aat!! Wa Allaahul Musta'aan.

5. Mijadala isiyo na tija. Kunazuka mijadala mingi ya kiitikadi, kimadhehebu na mfano wake, na makundi potofu na watu wa bid'ah na hawaa. Matokeo ni ubishi usio na tija na hakuna faida inayopatikana, ila kinachoshuhudiwa aghlabu ni matusi na kukufurishana.

6. Kupoteza muda kwa mambo ya upuuzi.

Watu wengi hasa vijana hupoteza masaa juu ya Facebook wakati wangeliutumia muda ule kwa kufanya kitu cha muhimu

7. Kutokuwepo kwa hayaa na heshima.

Uislamu umekuja kulinda heshima ya binaadam lakini cha ajabu vijana wengi wa Kiislamu hutokwa na hayaa na huvuruga heshima zao kupitia Facebook. Wasichana wangapi wameweka picha zao bila ya hijaab kwenye Facebook kwa kutaka kujionyesha? Wanawake wangapi wameharibu heshima zao na za familia zao kwa kutuma maasi yao kwenye Facebook?

Suluhisho

Baada ya kujionea na kutafakari juu ya madhara na manufaa yaliyomo kwenye Facebook, lilobakia ni kujiamulia mwenyewe. Ikiwa utaona kwamba Facebook madhara yake ni makubwa kuliko faida, basi ni juu yako kujihadhari juu ya kuitumia na bora zaidi kujiepusha nayo.

Ikiwa utaona kwamba manufaa yamezidi basi ni pia juu yako kujichunga na madhara yaliyomo huko. Inawezekana kitu ukakiona kina manufaa kadhaa lakini madhara yake ni mengi zaidi. Allaah Anasema kuhusu ulevi na kamari

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَآ أَكْبَرُ مِن نَّفْعِهِمَا

“Wanakuuliza kuhusu ulevi na kamari, sema ndani yake yamo madhara mengi na manufaa kwa watu, lakini madhara ni makubwa kuliko manufaa.”  [Al-Baqarah 2: 219]

Isitoshe, pahala ambapo anatukanwa Allaah au Mtume Wake, au Qur-aan au Sunnah au jambo lolote la Dini, basi sehemu hiyo inapaswa kuhamwa au kutengwa hadi itakapojirudi au kuomba radhi na kubadili mwelekeo wako. Na ikiwa Facebook imeomba radhi kwa matendo yake ya kumtusi na kumdhalilisha Mtume wetu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam), hapo tena Muislamu ana khiyari ya kutumia ukumbi huo kwa manufaa yaliyotajwa au kuuacha na kuutenga kwa madhara yaliyoelezwa. Na bila shaka madhara na uadui waliouonyesha kwa Uislamu na Waislamu, unamtosha Muislamu kuwa mbali na ukumbi kama huo au mwengine wowote unaofanana na huo.

Kwahiyo, tujihadhari, hasa katika mambo ambayo yana utata ili tuweze kulinda Dini yetu na heshima yetu.

Imeandaliwa na: Iliyaasah.